Inspirerend leiderschap

Zoals alles is ook de kijk op leiderschap aan verandering onderhevig. Van een strakke top-down aansturing en het angstvallig inperken van vrijheden naar ruimte scheppen voor eigen inzicht en verantwoordelijkheid. Niet klein houden van anderen maar inspireren en uitdagen op basis van gelijkwaardigheid. Waren het in het verleden veelal mensen met sterke ego's die het voortouw namen, nu zijn het de dienstbare mensen die boven komen drijven. Het geven van leiding, niet ter meerdere eer en glorie van jezelf, maar om de gehele gemeenschap naar een hoger plan te tillen. Hoe moeten we dit nieuwe leiderschap typeren? Door inspirerend leiderschap te beschrijven wil ik graag bijdragen aan de beeldvorming ervan. Wat is het precies en wie is ervoor geschikt?

De mens is een sociaal wezen. We hebben andere mensen nodig om te kunnen overleven, zowel in fysiek opzicht (voorplanting en bescherming) als in sociaal opzicht (plezier en bevrediging). Door het samenkomen van een groep mensen vormt zich een bepaalde structuur, gebaseerd op visies en afspraken. In de oude tijd was dit strak gereguleerd. Er lagen keiharde afspraken, bijvoorbeeld in de vorm van wetboeken, en er stonden strenge sancties op overtreding, denk aan gevangenschap. In de nieuwe tijd zullen de samenlevingsvormen veel flexibeler en natuurlijker zijn. Waarom? Omdat de mens zijn angst aan het overwinnen is. Angst is de basis van een overgereguleerde samenleving, waarin mensen met ego's vaak de scepter zwaaien. Mensen die met hun geldingsdrang anderen in het gareel willen houden.

Nu we onze angst aan het transformeren zijn in onvoorwaardelijke liefde, waardoor we veel meer in vertrouwen en overgave kunnen leven, hebben we geen vastomlijnde structuren meer nodig. We mogen veel meer onze eigen koers gaan varen. Aangezien de liefde aan het roer staat, zullen we elkaar niet snel de loef afsteken of enteren. Geven wordt het nieuwe normaal, waardoor we onze kwaliteiten volop kunnen ontwikkelen en toepassen. De groep vraagt erom. Niets maakt blijer en is bevredigender dan anderen te helpen. Maar vanuit welke houding? Nu ons ego afbrokkelt moeten we een nieuwe houvast in onszelf zoeken. Eén die de koers voor ons uitzet en onze verrichtingen in de gaten houdt. En dat is onze ziel. Wie zijn hart opent voelt de aanwezigheid van zijn ziel. Het gevoel in de buik van vertrouwen, het weten dat het goed is zoals het is, en onze intuïtie, de stem van de ziel die gehoord wordt als we vanbinnen stil zijn. Wie zijn innerlijk weten als gids gaat gebruiken, kan de trossen losgooien en van wal steken. Waarheen? Naar bestemming onbekend!

En dit is het nieuwe leven, waarin we geen vaste koers meer varen, behendig manoeuvrerend langs allerlei (denkbeeldige) gevaren, maar waarin we onze kop in de wind gooien en de waterdruppels op onze huid voelen spatten. Volledige overgave aan de wind en volop vertrouwend op het water. Het inhalen van het anker is het benutten van de ruimte die het leven ons schenkt, nu de bange gedachten en onzekere gevoelens zijn overwonnen. Het leven is geen vijand meer maar een vriend die ons de weg wijst. Soms met zachte hand, maar als het moet ook met harde hand. Alles bedoeld om ons voort te drijven richting nieuwe uitdagingen en inzichten. Waarom? Om te kunnen groeien in bewustzijn. Het doel van het leven.

Hoe past leiderschap in dit verhaal? Kunnen we in de nieuwe tijd niet gewoon onze eigen gang gaan en kijken waar het schip strandt? Zolang we sociale wezens zijn, die ook afhankelijk van elkaar zijn, zullen we een bepaalde structuur moeten aanbrengen. Zekerheden inbouwen en afspraken maken waar we blind op kunnen vertrouwen. Kinderen moeten opgeleid worden, zieken en oude van dagen verzorgd. De kachel moet branden en het voedsel geoogst. Onze basisbehoeftes moeten bevredigd worden, niet alleen om ons lichaam te voeden maar ook om de spirit levend te houden. Dit is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van ieder individu zelf. Iedereen moet aan het stuur van zijn eigen leven gaan staan. Kijken hoe we onszelf en anderen kunnen verheffen. We mogen onszelf afvragen welke persoonlijke kwaliteiten van waarde zijn voor de groep. Pas dan is het tijd om te structureren en te leiden. Niet om de macht in handen te krijgen en nooit meer los te laten, maar om de macht te delen. Niet de macht van zeggenschap, maar die van scheppingskracht. Iedereen mag en kan zijn eigen leven scheppen op basis van zijn passies en talenten. Dat maakt ons blij en tevreden. En gelukkige mensen hoeven niet elke dag achter de broek aangezeten te worden.

Om mensen te helpen bij het zetten van de grote stap naar zelfstandigheid, verantwoordelijkheid én verbondenheid, die voor velen nieuw zal zijn, moeten mensen opstaan die dit transformatieproces aan den lijve hebben ondervonden. Die hun ego en menselijke wil hebben overgedragen aan hun ziel, waardoor zij zich liefdevol en belangeloos kunnen inzetten voor de groep. Leiderschap in de zin van ondersteunen, uitdagen en spiegelen. Niet om een verticale rangorde te bepalen, van héél belangrijk tot minder belangrijk, maar om van een ieder een mooie bouwsteen te maken die een constructieve bijdrage kan leveren aan het geheel. En samen vormen we een hechte gemeenschap vol individuele vrijheid. En iedereen mag mee richting dit leven in licht (waarheid) en in liefde (verbinding).

Wie zijn de mensen die anderen op inspirerende wijze kunnen helpen? Waaraan moeten ze voldoen, naast het afleggen van hun ego en persoonlijke wil? We kunnen een antwoord dichten als we eerst duidelijk hebben wat inspiratie is. Het is iemand raken en in beweging zetten. Iemand in vervoering brengen, waardoor elke uitdaging kan worden aangegaan. Groot en klein, leuk en minder leuk. Het is iets goddelijks, niet iets menselijks. Het is geen vrucht van het menselijk denken, kom laat ik eens een inspirerend idee bedenken, maar een verlossende ingeving van de ziel. Eén die zomaar tijdens een meditatie kan binnenvallen, op een moment dat het actieve brein uitgeschakeld is. Het zien van een boektitel, het horen van een muziekstuk, het ruiken van een geur kan ons ook triggeren. Of het wegzakken in een dagdroom. Het schijnt dat Einstein zo zijn briljante ingevingen kreeg.

Ons denken is beperkt. Met het denken kunnen we alleen herhalen maar niet vernieuwen. Het is als een computer die draait op geïnstalleerde software. Met een geheugen dat selectief is en ons vaak in de steek laat, met vaste patronen waardoor we steeds dezelfde rondjes draaien in ons hoofd. Voelen is veel weidser en onbeperkter. Daar zit geen begin en eind aan, geen sturing en dwaling. Inspiratie is ingegeven gevoel, geen geforceerde gedachte. Je voelt het waardoor je het weet. Dit is het! Door de intensiteit van het weten vergeet je het nooit meer. Je staat in vuur en vlam. Hier kan je jaren, zo niet levens, op teren. Dit is inspiratie en dat kunnen we leren door inspirerende leiders die ons op pad sturen. Kies het ruime sop, schakel het denkend brein uit, geef je over, laat los en verdwaal. En weet, met één ademteug kan het duister verlicht zijn, de vraag beantwoord, het probleem opgelost, de deur naar een nieuw leven opengezwaaid. Inspiratie is dé motor waarop wij draaien. Zonder de wens om te groeien sterven we af, zitten we vast in een web van voorspelbaarheid en fixatie.

Inspiratie is een goddelijke ingeving afkomstig van de ziel. Bedoeld om deuren te openen, nieuwe processen op gang te brengen, andere leersituaties te scheppen. In de nieuwe tijd niet alleen bedoeld voor eigen gewin, om er zelf sterker van te worden, maar ook om te leren geven aan anderen, om er samen sterker van te worden. Samenzijn gebaseerd op goddelijke inspiratie. In verbinding met jouw ziel én de ziel van de gemeenschap. Ontwikkelen, verbinden en afstemmen. Alleen en met elkaar. Helpen en geholpen worden. Dit is het nieuwe credo. Mensen die deze beweging een flinke slinger kunnen geven zijn inspirerende leiders. Gangmakers en uitdagers, soms zelfs provocateurs. Zijn ze klaar, is het tijd voor integratie en consolidatie, dan pakken ze hun koffers. Ze blijven niet zitten, voortbordurend op vergane glorie, terend op het verleden. Is er geen toegevoegde waarde meer voor hun aanwezigheid, dan is het tijd voor een nieuwe setting. Geheel overeenkomstig de goddelijke timing. Iedereen weet en voelt wanneer dat is.

Wie zijn deze inspirators? Zij hebben een lang traject van persoonlijke ontwikkeling in hun leven afgelegd. Niet alleen van bewustwording en heling, maar ook van afbraak en leegte. Al het oude in hun leven is opgeschoond én losgelaten, waardoor ze vrij kunnen bewegen. Geen geldingsdrang meer maar rustig afwachten. Geen wensbeelden meer maar neutraliteit. Geen gehechtheden meer maar vrijheid. Geen toneelspel meer maar oprechtheid. Ze spelen geen spel, proberen hun vege lijf niet te redden, willen geen persoonlijke lof toegezwaaid krijgen, maar zijn wat ze zeggen en doen. They practice what they preach. Daardoor zijn ze aangenaam in het contact. Ze blijven niet plakken, kruipen niet onder je huid, zitten je niet dwars. Om deze staat van zijn te bereiken zijn ze door het vuur van transformatie gegaan, geheel opgeschoond en gelouterd.

Een inspirerend leider is een bezield leider. Niet zijn lagere menselijke wil geschiede maar de hogere of goddelijke wil. Hij heeft de regie over zijn leven op aarde in handen gegeven van zijn ziel. Hierdoor kan hij dienstbaar zijn aan het proces van ontwaken, helen en bekrachtigen, aan hen die hem de ruimte daartoe geven. Zijn denken verloopt niet in vaste patronen, maar staat open voor vernieuwing. Niet oude tradities maar nieuwe inzichten helpen hem en ons verder. Hij is aangenaam in het contact omdat hij niet pakt maar geeft. Hij kan zich volledig afstemmen op de behoeftes van anderen. Daarbij bewaakt hij wel zijn grenzen. Aan een opgebrand leider hebben we niks. Hij motiveert en spiegelt, daagt uit en steekt anderen aan met zijn enthousiasme. Hij is, hoe kan het ook anders, immer een bron van inspiratie. Hij eigent zichzelf geen vaste positie toe maar beweegt op een natuurlijke wijze mee op de golven van de gemeenschap. Leidend én afwachtend, bepalend én bevrijdend.

Dit betekent ook dat hij zijn emoties en lusten in bedwang kan houden. Hij laat zich niet verleiden tot ordinaire ruzies uit boosheid en frustraties, maar kan op tijd het vuur van strijd doven. Hij laat zich niet verleiden tot het spelen van verleidelijke spelletjes, maar zal altijd op een gepaste afstand blijven. Hij weet dat de liefdesmedaille twee kanten heeft, één van verbinden en één van vrijlaten. Hij beoefent beide zijdes. Doordat hij volledig senang is met zijn eigen gevoel, hij plakt er geen oordeel op, verdeelt ze niet in goed of slecht, kan hij zich makkelijk openen voor de gevoelens van anderen. Compassie en empathie zijn hem niet vreemd. Invoelen en meevoelen op constructieve wijze. Meeleven in plaats van meelijden, stimuleren in plaats van uit handen nemen. En tijd speelt geen rol. Iedereen krijgt de ruimte om zijn eigen pad te volgen, waarbij fouten geen fouten zijn, en dus niet worden afgestraft, maar aanleiding vormen om het anders te doen. Uitdagingen aangaan dus, waarbij hij nimmer zijn vertrouwen verliest in de ander en in de situatie. Tot slot kan hij zeer analytisch en strategisch denken. Hij stippelt de hoofdlijn uit en bewaakt deze. Hij verliest zich niet in details, onbenulligheden en afleiding. Met één blik doorziet hij de huidige situatie en wijst hij de richting van verlichting.

Wie zit op hem te wachten? Niet zij die nog een sterk ego met zich meedragen. Zij geven de nieuwe leider geen ruimte om zijn kwaliteiten te etaleren, bang om in zijn schaduw te moeten staan. Ook mensen die nog varen op hun verstand zullen de inspirerend leider met argusogen bekijken. Gevoel en verstand gaan niet altijd samen. Maar wie dan wel, wie zullen hem wel de ruimte geven? Dat zijn mensen die hun hart hebben geopend en de band met de ziel hebben hersteld. Zij voelen dat de inspirator hen verder kan helpen. Ook al lijkt de gewezen richting niet altijd logisch en haalbaar. Door stappen te zetten zullen ze ervaren dat hij het bij het rechte end heeft.

Zij die graag willen veranderen, pionieren en groeien in wijsheid, kracht en liefde kunnen bij hem terecht. Zij die willen vasthouden en afwachten, zij die graag zelf leiding willen geven zullen aan zijn diensten voorbijgaan. Zij zullen nog even door moeten in de harde wereld van angst en twijfel, van inperking en ongelijkheid. Aan een ieder de keuze!

Het spreekt voor zich dat waar hij staat ook zij gelezen kan worden!

Tjeerd Roosjen
Politicoloog en initiatiefnemer Partij van de Liefde